Terwijl het thuisfront me op de hoogte brengt van de val van het kabinet, de streken van mijn hond en de medaillespiegel van de Nederlandse schaatsers in Vancouver, - want oh wat baal ik ervan dat ik de Winterspelen moest missen: het uitzinnige oranjepubliek, de glimmende synthetische pakjes strak gespannen om de atletische bovenbenen van Sven, Simon en Mark - genoot ik van een indrukwekkende reis door Tanzania.

Het is mijn laatste nacht in Tanzania, of eigenlijk op Zanzibar, in een houten hutje op palen in het witte zand onder de palmbomen. Ik schrik wakker wanneer de ventilator met een plof uitgaat. Inmiddels weet ik dat de generator deze avond niet meer zal worden aangeslingerd. Alles gaat hier "pole pole", rustig aan. Ik berust in het feit dat het nog een lange benauwde nacht zal worden. Hakuna matata.

Mijn ervaringen en indrukken van de afgelopen weken schieten door mijn hoofd. Aan het begin van mijn reis was ik in de stellige overtuiging dat ik Zipporah's ongelijk kon aantonen. Zipporah is een sterke, zelfstandige vrouw die altijd hard heeft moeten werken om te bereiken waar ze nu is: manager van een goed lopend guesthouse. Ze had me hartelijk ontvangen na een lange rit in een gare bus vanuit Nairobi. Ik voelde me moe en vies na die vreselijke heisa bij de grensovergang waarbij ik mijn geduld verloor bij het verkrijgen van een visum; Ik had mijn plas heel lang op moeten houden en kon na uren eindelijk mijn blaas legen in het hoge gras achter een bosje waarbij ik onder luid gekletter mijn stoffige bergschoenen onder had gepiest; Ik maakte me zorgen over mijn backpack en of ´ie tijdens het gekluts van het voertuig over de onverharde wegen niet van het dak af zou donderen; En dan was er nog dat stemmetje in mijn hoofd dat me zei dat die dronken Tanzaniaan voor me best wel 'es zijn broek op zou mogen trekken. Zipporah had er hard om moeten lachen. Ze is van origine Keniaanse en woont sinds twee jaar in Tanzania. Ze stoort zich aan de mentaliteit van de Tanzanianen, hun luiheid, hun levensmotto hakuna matata, hun obsessie voor uiterlijkheden en het gebrek aan structuur in het land. Ik wilde graag mijn eigen conclusies trekken en juist op zoek gaan naar de positieve kanten en succesverhalen.

Ik lig wakker. Een sms-je van mijn zus vertelt me dat Sven Kramer is gediskwalificeerd op de tien kilometer. De verkeerde bocht ingestuurd! Ik begrijp er niets van - de informatie in de sms is niet toereikend. Sven, mijn grote held, mijn broodetende kanjer met dat grote sterke lijf waarmee hij normaal Noren en Italianen ver achter zich laat... Ik voel een briesje door het hor en door de kleine gaatjes van de klamboe. Wat heb ik toch een hekel aan die dingen: heb je voor je gevoel net je bed hermetisch afgesloten van muggen, ratten en ander gespuis, kun je na lang geklungel eindelijk languit liggen zonder dat je voorhoofd of tenen het gaas raken, bedenk je je ineens dat je het licht bent vergeten uit te doen. In gedachten probeer ik te beredeneren waarom de massa zo gedwee de belabberde situatie in Tanzania ondergaat.

Tanzania behoort tot de 20 armste landen ter wereld. Tijdens koloniale bezettingen door Britten en Duitsers is het land uitgebuit door slavenhandel en de export van gewassen, zoals koffie, sisal en katoen. Maar na de onafhankelijkheid breken er iets betere tijden aan. Tanzania werd in de jaren zestig ook één van de adoptiebaby's van de ontwikkelingssamenwerking. Diverse overheden hebben sociale, economische en politieke hervormingen proberen door te voeren. Hoewel armoede-, educatie- en gezondheidscijfers in de jaren '60 en '70 gunstiger werden, ging het daarna weer bergafwaarts. Meer dan de helft van de bevolking leeft nu onder de armoedegrens en de levensverwachting is slechts 50 jaar. Die werkelijkheid was keihard op me af gekomen tijdens mijn ontdekkingstocht door uitgestrekte steppe en bergachtige landschappen.

Langs de hut hoor ik kokosnoten met een doffe knal in het zand neerkomen. Het weer op een tropisch eiland kan zomaar omslaan en het lijkt of iemand het volume van de wind en de zee langzaam aandraait. Het is nu officieel gestopt met zachtjes regenen. Net op het moment dat ik me afvraag of het gevlochten bladerdak boven mijn hoofd de hoeveelheid water wel gaat houden, voel ik een grote druppel op mijn schouder uiteen spatten. En nog één... Nou ja, de natte plek in het laken geeft wel verkoeling. Hakuna matata.

Ik ben triest gestemd en niet alleen om die verspeelde gouden plak, het zompige matras of het ten einde zijn van mijn vakantie. Ik ben teleurgesteld over de mate waarin Tanzania is ontwikkeld, of vooral niet is ontwikkeld, de lakse instelling van de bevolking en hun gebrek aan initiatief, de slechte infrastructuur, het afval dat ze zelf overal neer gooien. Niks lijkt geregeld. Regelmatig heb ik me onwelkom gevoeld. Tanzanianen zijn ritselaars. Ze willen wel je geld, maar doen weinig om zich ook dienstverlenend op te stellen. Had Zipporah dan toch gelijk? Alle hulp van de afgelopen vijftig jaar heeft het armoedeprobleem in Tanzania niet opgelost. De aaneenschakeling van kolonialisme, socialisme en ontwikkelingshulp lijken het land in slaap te hebben gesust en alle ondernemingszin om zeep te hebben geholpen. Ik denk aan Zipporah en aan hoe hard ze heeft moeten werken om te bereiken waar ze nu is, aan haar bewaker Robert die zijn bazin een enorme kenau vindt omdat een hele dag vanaf een stoel een poort bewaken toch wel heel zwaar werken is, aan haar kokkin Anna die met een demonstratieve zucht haar hoofd naar beneden richt wanneer je haar vraagt of ze een omeletje kan bakken. Ik denk aan hoe de mensen in golfplaten huisjes uitgehongerde rompjes hebben, maar wel hippere mobieltjes bezitten dan ik en via een enorme schotel in de "achtertuin" met het hele gezin naar Engels voetbal kijken, aan hoe de kindjes met één hand naar me zwaaien en hun andere handje ophouden ("one Dolla") en aan het eeuwige hakuna matata bij de zoveelste lekke band of niet nagekomen afspraak. Om duurzame ontwikkeling te realiseren zouden die Tanzanianen in mijn ogen hun "no worries-houding˝ moeten verruilen met de succesmentaliteit van Zipporah: "I don't believe in deals, I believe in hard work."